DẤU HIỆU CẢNH BÁO SỚM UNG THƯ ĐẠI TRỰC TRÀNG

Ung thư đại trực tràng (colorectal cancer – CRC) là bệnh lý ung thư phát triển từ niêm mạc đại tràng hoặc trực tràng – phần cuối của ruột già nơi phân được hình thành và thải ra ngoài. Đây là một trong những loại ung thư phổ biến trên thế giới và tại Việt Nam, với các yếu tố nguy cơ bao gồm tuổi cao, lối sống ít vận động, chế độ ăn giàu thịt đỏ, béo phì, hút thuốc, uống rượu và tiền sử polyp đại tràng.

I. DẤU HIỆU THƯỜNG GẶP CỦA UNG THƯ ĐẠI TRỰC TRÀNG
Ung thư đại trực tràng ban đầu thường không có triệu chứng rõ rệt, khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn. Khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu có thể xuất hiện, bao gồm:
1. Thay đổi thói quen đại tiện

• Táo bón kéo dài hoặc tiêu chảy không rõ nguyên nhân

• Thay đổi tính chất phân (phân nhỏ, mỏng hơn bình thường)

➡️ Đây là dấu hiệu phổ biến do khối u làm hẹp lòng ruột.
2. Có máu trong phân

• Phân lẫn máu đỏ tươi hoặc đen (do máu đã bị tiêu hóa).

• Khối u có thể gây xuất huyết trong đường tiêu hóa.

➡️ Máu trong phân là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng cần đi khám sớm.
3. Đau bụng và khó chịu vùng bụng

• Đau âm ỉ hoặc quặn từng cơn

• Cảm giác đầy hơi, chướng bụng

➡️ Những cơn đau này có thể xuất hiện khi khối u phát triển lớn gây cản trở lưu thông phân.
4. Mệt mỏi và giảm cân không rõ lý do

• Cảm giác mệt mỏi kéo dài

Giảm cân nhanh dù không thay đổi chế độ ăn
5. Cảm giác đi ngoài không hết

• Cảm thấy mót rặn dù vừa đại tiện

• Do khối u chiếm chỗ cuối ống tiêu hóa

➡️ Đây thường là dấu hiệu của ung thư ở trực tràng, nơi cuối cùng của đại tràng.
II. DỊCH TỄ:
Hiện số liệu chính thức dựa vào GLOBOCAN và các nghiên cứu cập nhật cho thấy tình hình ung thư đại trực tràng tại Việt Nam có xu hướng gia tăng và là một gánh nặng bệnh tật đáng kể.
1. Số ca mắc mới hàng năm

• Theo thống kê GLOBOCAN 2022, Việt Nam ghi nhận ~16.835 ca mới mắc ung thư đại trực tràng trong năm 2022, chiếm khoảng 9,3% tổng số ca ung thư và đứng thứ 4 về số ca mắc mới trong các loại ung thư tại nước ta.

2. Xu hướng trong những năm gần đây

Mặc dù dữ liệu chính thức theo năm (2023–2025) ở cấp quốc gia chưa được công bố đầy đủ trên các hệ thống công khai, các báo cáo gần đây và dự báo dịch tễ học đều cho thấy:

• Số ca mắc ung thư đại trực tràng tại Việt Nam tiếp tục tăng theo thời gian do già hóa dân số và thay đổi lối sống.

• Bệnh không chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi mà còn có xu hướng gia tăng ở người dưới 50 tuổi trong nhiều nơi trên thế giới, bao gồm cả nhóm người trẻ tại Việt Nam, từ các nghiên cứu sàng lọc polyp và tổn thương đại tràng.

3. Tỷ lệ tử vong và sống còn

• Các nghiên cứu bệnh viện cho thấy tỷ lệ sống còn sau 5 năm đối với bệnh nhân CRC tại Việt Nam thấp hơn 50%, đặc biệt ở những người phát hiện muộn hoặc có yếu tố nguy cơ nặng.